Tài chính là một trong những ngành có môi trường thực tập cạnh tranh nhất — từ ngân hàng lớn, công ty kiểm toán Big4 đến tập đoàn đa quốc gia. Sinh viên chọn kỳ thực tập tốt không chỉ có báo cáo tốt nghiệp hoàn thiện mà còn có một lợi thế thực sự khi bước vào thị trường lao động.
Bài viết này trả lời thẳng: công việc của thực tập sinh tài chính là gì, cần chuẩn bị những gì, mức phụ cấp thực tế ra sao và sau kỳ thực tập có thể đi về đâu.
1. Thực tập sinh tài chính là gì?
Trước khi nói đến công việc cụ thể, cần hiểu rõ vị trí này trong bộ máy doanh nghiệp và điểm khác biệt so với nhân viên chính thức.
1.1 Khái niệm thực tập sinh tài chính
Thực tập sinh tài chính là sinh viên đang trong giai đoạn cuối chương trình học, tham gia làm việc có thời hạn tại bộ phận tài chính của doanh nghiệp. Mục tiêu chính là chuyển hoá kiến thức lý thuyết về tài chính, kế toán, phân tích dữ liệu thành kỹ năng thực hành trong môi trường chuyên nghiệp.
Vị trí này thường kéo dài từ 1 đến 6 tháng, toàn thời gian hoặc bán thời gian, có hoặc không có phụ cấp tùy chính sách từng doanh nghiệp.
Thực tập sinh tài chính là vị trí được các sinh viên ngành tài chính năm cuối khá quan tâm
1.2 Thực tập sinh tài chính khác gì với nhân viên chính thức?
Sự khác biệt không chỉ ở hợp đồng lao động. Thực tập sinh làm việc dưới sự hướng dẫn trực tiếp của nhân viên chính thức, được giao những nhiệm vụ có kiểm soát và ít chịu áp lực kết quả như nhân viên thường xuyên. Đây là môi trường cho phép mắc lỗi và học từ lỗi.
Về trách nhiệm, thực tập sinh không được tiếp cận các quyết định tài chính quan trọng nhưng lại có cơ hội quan sát toàn bộ quy trình từ cấp độ thực thi đến cấp độ quản lý.
1.3 Vai trò của thực tập sinh trong bộ phận tài chính doanh nghiệp
Bộ phận tài chính thường có khối lượng công việc xử lý số liệu và chứng từ rất lớn. Thực tập sinh là nguồn hỗ trợ linh hoạt cho các nhiệm vụ có tính lặp lại cao nhưng đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, như nhập liệu, đối chiếu số liệu, tổng hợp báo cáo.
Đổi lại, doanh nghiệp giúp sinh viên tiếp cận dữ liệu thực, hệ thống thực và môi trường làm việc thực sự trong ngành.
Thực tập sinh sẽ hỗ trợ trong việc xử lý số liệu và chứng từ
2. Các vị trí thực tập sinh trong ngành tài chính
Tài chính không phải một vị trí đơn nhất. Tùy vào loại hình doanh nghiệp và cơ cấu bộ phận, thực tập sinh có thể được phân vào các mảng chuyên biệt với nhiệm vụ và quy trình khác nhau rõ rệt.
Các vị trí thực tập sinh trong ngành tài chính phổ biến bao gồm:
- Thực tập sinh tài chính doanh nghiệp
- Thực tập sinh tài chính ngân hàng
- Thực tập sinh phân tích tài chính
- Thực tập sinh quản lý rủi ro
- Thực tập sinh tư vấn tài chính
- Thực tập sinh kiểm toán nội bộ
Vị trí công việc ở lĩnh vực này khá đa dạng
3. Công việc của thực tập sinh tài chính là gì?
Đây là phần được hầu hết sinh viên năm cuối quan tâm nhất. Công việc của thực tập sinh tài chính không cố định theo một khuôn mẫu duy nhất mà phụ thuộc vào vị trí và loại hình doanh nghiệp.
3.1 Nhập liệu số liệu thu chi, kiểm tra chứng từ kế toán và đối chiếu hóa đơn
Đây là công việc xuất hiện ở gần như mọi môi trường tài chính. Thực tập sinh hỗ trợ nhập liệu số liệu thu chi vào hệ thống, kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ kế toán và đối chiếu hóa đơn với dữ liệu đã nhập. Công việc này tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi sự cẩn thận cực cao vì sai lệch nhỏ có thể dẫn đến sai số trong báo cáo tài chính cuối kỳ.
3.2 Tổng hợp báo cáo chi phí và theo dõi dòng tiền
Thực tập sinh được giao tổng hợp dữ liệu chi phí theo từng phòng ban, từng dự án hoặc từng giai đoạn. Song song đó là theo dõi bảng dòng tiền thực tế so với kế hoạch, ghi nhận chênh lệch và báo cáo kịp thời cho quản lý. Đây là nơi thực tập sinh bắt đầu hiểu dòng tiền hoạt động thực tế của một doanh nghiệp vận hành như thế nào.
Tổng hợp báo cáo và theo dõi dòng tiền giúp các sinh viên hiểu được cách vận hành nguồn tiền tại doanh nghiệp
3.3 Thu thập, phân tích dữ liệu tài chính và xây dựng báo cáo tài chính
Đây là một trong những công việc của thực tập sinh tài chính khá phổ biến. Các bạn sinh viên sẽ hỗ trợ thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn, làm sạch và tổ chức dữ liệu để phục vụ phân tích.
Ở mức cao hơn, thực tập sinh có thể tham gia xây dựng báo cáo tài chính định kỳ như bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Hoặc cũng có thể báo cáo lưu chuyển tiền tệ dưới sự hướng dẫn của nhân viên chính thức.
3.4 Hỗ trợ lập kế hoạch tài chính và quản lý dòng tiền doanh nghiệp
Tại các doanh nghiệp lớn, thực tập sinh được tham gia hỗ trợ lập ngân sách hoặc kế hoạch tài chính năm. Nhiệm vụ thường bao gồm thu thập số liệu lịch sử, tổng hợp dự báo từ các phòng ban và cập nhật mô hình tài chính theo hướng dẫn của trưởng nhóm.
3.5 Hỗ trợ nghiên cứu, phân tích dự án đầu tư và đánh giá rủi ro
Ở các công ty đầu tư hoặc ngân hàng đầu tư, thực tập sinh hỗ trợ nghiên cứu ngành, phân tích báo cáo tài chính của doanh nghiệp mục tiêu và tính toán các chỉ số định giá cơ bản như P/E, EV/EBITDA hoặc DCF. Công việc này có hàm lượng phân tích cao nhất và cũng là phần thực tập sinh học được nhiều nhất nếu chủ động tham gia.
Thực tập sinh tài chính sẽ có cơ hội ma sát với việc đánh giá rủi ro tại các doanh nghiệp
3.6 Tham gia kiểm tra, xác minh thông tin tuân thủ quy định tài chính
Tại các tổ chức tài chính hoặc công ty kiểm toán, thực tập sinh hỗ trợ kiểm tra tính tuân thủ của quy trình tài chính theo quy định pháp luật hiện hành. Nhiệm vụ bao gồm xác minh hồ sơ, đối chiếu số liệu với quy định và ghi nhận các điểm chưa phù hợp để báo cáo lên cấp trên.
3.7 Theo dõi tài khoản, giao dịch khách hàng và hỗ trợ quản lý rủi ro (tại ngân hàng)
Công việc của thực tập sinh tài chính tại ngân hàng hỗ trợ cập nhật thông tin tài khoản khách hàng, theo dõi biến động giao dịch và phối hợp với bộ phận quản lý rủi ro trong việc phát hiện các giao dịch bất thường.
3.8 Hỗ trợ chuẩn bị báo cáo tài chính định kỳ và tham gia kiểm toán nội bộ
Cuối quý hoặc cuối năm, thực tập sinh thường được huy động hỗ trợ chuẩn bị tài liệu cho kiểm toán nội bộ hoặc kiểm toán độc lập. Nhiệm vụ bao gồm tập hợp hồ sơ chứng từ, đối chiếu số liệu giữa các phòng ban và phối hợp trả lời các yêu cầu thông tin từ đoàn kiểm toán.
Sinh viên sẽ tiến hành chuẩn bị báo cáo tài chính định kỳ và tham gia kiểm toán nội bộ
4. Thực tập sinh tài chính làm việc ở đâu?
Ngành tài chính có phạm vi tuyển dụng thực tập rất rộng. Dưới đây là năm nhóm môi trường phổ biến nhất với đặc thù riêng của từng loại.
4.1 Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng
Vietcombank, BIDV, Techcombank, MB Bank, VPBank và các ngân hàng thương mại khác thường xuyên tuyển thực tập sinh theo đợt, đặc biệt vào đầu năm và giữa năm. Môi trường có quy trình chuẩn hoá cao, đào tạo bài bản và mạng lưới quan hệ nghề nghiệp rộng.
Các ngân hàng là lựa chọn phổ biến của các sinh viên ngành tài chính
4.2 Công ty tài chính, công ty chứng khoán và quản lý quỹ
SSI, VND, HSC, Mirae Asset và các công ty chứng khoán, quản lý quỹ là môi trường phù hợp với sinh viên muốn làm quen với thị trường vốn, phân tích cổ phiếu và quản lý danh mục đầu tư. Nhịp độ làm việc nhanh, áp lực kết quả cao hơn nhưng kiến thức thực tế tích luỹ cũng nhiều hơn đáng kể.
4.3 Công ty kiểm toán, tư vấn tài chính (Big4: KPMG, Deloitte, EY, PwC)
Thực tập tại Big4 được xem là một trong những lợi thế CV lớn nhất trong ngành tài chính. Chương trình thực tập có cấu trúc rõ ràng, được mentor trực tiếp và tiếp cận với nhiều loại hình doanh nghiệp khách hàng cùng lúc. Tuy cạnh tranh đầu vào cao nhưng giá trị học được tương xứng.
4.4 Doanh nghiệp sản xuất, thương mại và tập đoàn đa quốc gia
Samsung, Unilever, Nestlé, Vingroup và các tập đoàn lớn thường có bộ phận tài chính quy mô, hệ thống ERP hiện đại và môi trường làm việc chuyên nghiệp. Đây là lựa chọn tốt cho sinh viên muốn hiểu tài chính doanh nghiệp theo chiều rộng hơn là chiều sâu chuyên biệt.
Các tập đoàn đa quốc gia cũng thường xuyên tuyển dụng vị trí này
4.5 Startup fintech và công ty bảo hiểm
Các startup fintech như MoMo, VNPay, ZaloPay hoặc các công ty bảo hiểm như Prudential, AIA mang lại môi trường làm việc linh hoạt. Ngoài ra còn có cơ hội tiếp cận công nghệ tài chính mới và nhịp độ học hỏi nhanh hơn so với tổ chức truyền thống.
5. Yêu cầu tuyển dụng thực tập sinh tài chính
Mỗi loại hình doanh nghiệp có yêu cầu riêng, nhưng có một nền tảng chung mà hầu hết nhà tuyển dụng đều kỳ vọng khi nhận thực tập sinh tài chính.
5.1 Yêu cầu về học vấn và chuyên ngành
Hầu hết vị trí thực tập tài chính ưu tiên sinh viên năm 3 hoặc năm 4 đang theo học các chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng, Kế toán – Kiểm toán, Kinh tế, Quản trị kinh doanh hoặc các ngành liên quan. GPA từ 3.0 trở lên (thang 4) là ngưỡng phổ biến, đặc biệt ngưỡng này áp dụng nhiều tại Big4 và ngân hàng lớn.
Hầu hết vị trí thực tập tài chính ưu tiên sinh viên năm 3 hoặc năm 4 ngành kinh tế
5.2 Kiến thức về tài chính, kế toán và quản lý tài chính
Nắm được các khái niệm cơ bản như báo cáo tài chính, dòng tiền, tỷ lệ tài chính (ROE, ROA, D/E), giá trị thời gian của tiền và nguyên lý kế toán cơ bản. Không cần biết hết mọi thứ, nhưng cần đủ để không phải giải thích từ đầu khi nhận nhiệm vụ đầu tiên.
5.3 Kỹ năng phân tích số liệu và sử dụng phần mềm tài chính
Excel là công cụ bắt buộc. Một số vị trí yêu cầu thêm PowerPoint để trình bày báo cáo. Biết sử dụng phần mềm kế toán (MISA, SAP) hoặc có kiến thức cơ bản về Python và SQL là lợi thế lớn, đặc biệt tại các doanh nghiệp công nghệ hoặc fintech.
5.4 Kỹ năng mềm: giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian
Bộ phận tài chính thường phối hợp với hầu hết phòng ban từ kế toán, kinh doanh đến vận hành. Do đó, khả năng giao tiếp rõ ràng, trình bày số liệu dễ hiểu và phối hợp trong nhóm hiệu quả là những kỹ năng mà nhà tuyển dụng quan sát ngay trong những tuần đầu thực tập.
Ở vị trí này, sinh viên được yêu cầu cần có kỹ năng làm việc nhóm hiệu quả để có thể giải quyết được các vấn đề công việc
5.5 Thái độ: trung thực, cẩn thận, cầu tiến và chịu trách nhiệm
Trong ngành tài chính, tính chính xác và liêm chính không phải điểm cộng mà là điều kiện tiên quyết. Thực tập sinh xử lý số liệu sai và không báo cáo kịp thời sẽ tạo ấn tượng rất xấu, dù lỗi sai nhỏ. Ngược lại, người sẵn sàng nhận lỗi, sửa nhanh và học từ sai sót luôn được đánh giá cao hơn người cố che giấu vấn đề.
6. Thực tập sinh tài chính có lương không? Mức lương bao nhiêu?
Câu hỏi về phụ cấp là điều gần như sinh viên nào cũng muốn biết trước khi nộp hồ sơ. Dưới đây là mức tham khảo thực tế trên thị trường hiện nay.
6.1 Mức phụ cấp thực tập tài chính tại doanh nghiệp Việt Nam
Doanh nghiệp Việt Nam vừa và nhỏ thường chi trả từ 1.000.000 đến 2.500.000 đồng/tháng. Một số doanh nghiệp không có phụ cấp nhưng bù lại bằng môi trường học hỏi tốt hoặc cơ hội chuyển đổi thành nhân viên chính thức sau thực tập.
6.2 Mức lương tại ngân hàng lớn, công ty kiểm toán và doanh nghiệp nước ngoài
Ngân hàng thương mại lớn và tập đoàn đa quốc gia thường trả phụ cấp từ 2.500.000 đến 5.000.000 đồng/tháng.
Các công ty Big4 (KPMG, Deloitte, EY, PwC) có mức phụ cấp từ 3.000.000 đến 6.000.000 đồng/tháng tùy vị trí và địa điểm.
Fintech và công ty nước ngoài quy mô lớn có thể trả cao hơn, từ 4.000.000 đến 8.000.000 đồng/tháng cho thực tập sinh toàn thời gian.
Ở các doanh nghiệp lớn đa quốc gia, mức phụ cấp thường sẽ cao hơn các doanh nghiệp Việt Nam
6.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phụ cấp thực tập
Mức phụ cấp phụ thuộc vào ba yếu tố chính: quy mô và loại hình doanh nghiệp, số giờ làm việc mỗi tuần (toàn thời gian hay bán thời gian) và vị trí cụ thể trong bộ phận tài chính. Phân tích tài chính và tư vấn đầu tư thường là hai vị trí có mức phụ cấp cao hơn nhập liệu kế toán dù cùng trong một công ty.
7. Cơ hội nghề nghiệp sau kỳ thực tập tài chính
Kỳ thực tập tài chính không kết thúc ở ngày làm việc cuối cùng. Nó là nền tảng để định hướng và bước vào thị trường lao động với lợi thế thực sự.
7.1 Các vị trí có thể ứng tuyển sau khi hoàn thành thực tập
Sau kỳ thực tập tài chính, sinh viên có nền tảng để ứng tuyển các vị trí: nhân viên tài chính doanh nghiệp, nhân viên phân tích tài chính, nhân viên tín dụng, nhân viên kiểm toán nội bộ hoặc chuyên viên ngân hàng. Người có thực tập tại Big4 hoặc ngân hàng lớn thường có lợi thế rõ ràng trong vòng CV so với ứng viên không có kinh nghiệm thực tập.
Nếu có kỳ thực tập tốt, sinh viên có thể được nhận làm nhân viên chính thức
7.2 Lộ trình thăng tiến trong ngành tài chính ngân hàng
Lộ trình điển hình trong ngành: thực tập sinh → nhân viên → chuyên viên → trưởng nhóm → quản lý bộ phận. Thời gian từng bậc phụ thuộc vào năng lực, chứng chỉ bổ sung (CFA, ACCA, CPA) và loại hình doanh nghiệp.
Tuy nhiên có một ưu điểm là ngành tài chính là một trong số ít ngành mà chứng chỉ chuyên môn có thể rút ngắn đáng kể lộ trình thăng tiến.
7.3 Cơ hội trở thành nhân viên chính thức tại công ty thực tập
Nhiều doanh nghiệp tài chính xem kỳ thực tập như vòng tuyển dụng thực tế kéo dài. Những ai hoàn thành tốt công việc của thực tập sinh tài chính tốt, phù hợp văn hoá và có kỹ năng đáp ứng yêu cầu thường nhận được đề nghị việc làm chính thức ngay sau khi tốt nghiệp.
8. Kinh nghiệm để có kỳ thực tập tài chính thành công
8.1 Tìm kiếm cơ hội tại nguồn uy tín và chuẩn bị CV chuyên nghiệp
Bạn có thể tìm kiếm cơ hội thực tập trên LinkedIn, TopCV, CareerLink, website tuyển dụng của từng ngân hàng hoặc công ty kiểm toán.
CV cần trình bày rõ GPA, các môn học liên quan, kỹ năng Excel và phần mềm đã sử dụng, và bất kỳ dự án học thuật hoặc nghiên cứu nào liên quan đến tài chính. Đừng để ý tưởng CV hoàn hảo cản trở bạn nộp.
Sinh viên tài chính có thể tìm việc tại các nguồn uy tín, hoặc tìm trực tiếp trên trang web của các doanh nghiệp
8.2 Duy trì thái độ nghiêm túc, hoàn thành nhiệm vụ đúng thời hạn
Môi trường tài chính chú trọng tính kỷ luật hơn hầu hết các ngành khác. Việc đến đúng giờ, hoàn thành nhiệm vụ trước deadline, thông báo sớm nếu gặp vấn đề là các yếu tố cho thấy bạn là người có trách nhiệm với công việc,
8.3 Chủ động học hỏi, đặt câu hỏi và xây dựng mối quan hệ nghề nghiệp
Thực tập sinh học được nhiều nhất là người chủ động hỏi khi chưa rõ, xin được tham gia thêm công việc và dành thời gian hiểu bức tranh toàn cảnh thay vì chỉ hoàn thành nhiệm vụ trong phạm vi được giao. Mối quan hệ xây dựng được trong kỳ thực tập thường có giá trị kéo dài nhiều năm sau khi kỳ thực tập kết thúc.
Hãy chủ động xây dựng mối quan hệ để có được cơ hội xin việc tốt nhất
Công việc của thực tập sinh tài chính đa dạng hơn nhiều so với những gì được viết trong mô tả vị trí. Từ nhập liệu chứng từ, phân tích dữ liệu đến tham gia kiểm toán nội bộ… mỗi nhiệm vụ là một mảnh ghép xây dựng nền tảng thực hành cho sự nghiệp dài hạn trong ngành.
Nếu bạn đang chuẩn bị cho kỳ thực tập và đồng thời phải hoàn thiện báo cáo thực tập hay khóa luận tốt nghiệp, đó là giai đoạn áp lực không nhỏ, đặc biệt khi hai việc song song nhau trong cùng một khoảng thời gian. Thấu hiểu được điều đó, Bmentor đã tạo ra một đội ngũ chuyên gia chuyên đồng hành cùng nhiều sinh viên năm cuối hoàn thiện báo cáo thực tập và luận văn tốt nghiệp đúng chuẩn, đúng tiến độ. Liên hệ ngay cho chúng tôi để được tư vấn miễn phí và kịp thời.
